ඔබේ සිහින නිවස ඉදිකිරීමට අවශ්ය මූල්ය පහසුකම් සපයා ගැනීම බොහෝ දෙනෙකුට අභියෝගයකි. එවැනි අවස්ථාවක, ඉදිකිරීම් ණය (Construction Loan Sri Lanka) යනු ඔබට ඇති විශිෂ්ට විසඳුමකි. මෙම පුළුල් මාර්ගෝපදේශය මගින් ශ්රී ලංකාවේ ඉදිකිරීම් ණයක් ලබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ඔබ දැනගත යුතු සියලුම තොරතුරු සපයයි.
ඉදිකිරීම් ණය (Construction Loan) යනු කුමක්ද?
ඉදිකිරීම් ණයක් යනු නිවසක් හෝ ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකිරීම සඳහා විශේෂයෙන් නිර්මාණය කර ඇති මූල්ය පහසුකමකි. සාමාන්ය නිවාස ණයකට වඩා වෙනස්ව, ඉදිකිරීම් ණයක් අරමුදල් සපයනු ලබන්නේ ඉදිකිරීම් ක්රියාවලියේ අදියර අනුවය. එනම්, ඉදිකිරීම් කටයුතු නිශ්චිත ප්රගතියක් පෙන්වන විට, ණය මුදල කොටස් වශයෙන් නිකුත් කිරීම සිදු කරයි. මෙය තාවකාලික ණයක් වන අතර, ඉදිකිරීම් අවසන් වූ පසු ස්ථිර නිවාස ණයක් බවට පත් වීමට හෝ වෙනත් ණයක් මගින් ගෙවීමට සිදුවිය හැකිය.
මෙම ණය සඳහා ප්රාථමික ඇපයක් (primary mortgage) ලෙස ඉදිකරන දේපලම භාවිතා වේ. ණය ලබා දීමේදී Bill of Quantities (BOQ) වාර්තාව අත්යවශ්ය වේ. මෙම BOQ වාර්තාවේ ඇස්තමේන්තුගත මුළු වියදමෙන් 75% සිට 90% දක්වා ප්රමාණයක් ණය ලෙස ලබා ගැනීමට හැකියාව ඇත. ඉදිකිරීම් ණය යනු මුදල් අදියර වශයෙන් නිකුත් කරන බැවින්, ඔබේ ව්යාපෘතිය නියමිත පරිදි සිදු වන බවට සහතිකයක් බැංකුවට අවශ්ය වේ.
ශ්රී ලංකාවේ ඉදිකිරීම් ණය ලබා දෙන ප්රධාන බැංකු සහ ආයතන
ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛ පෙළේ බැංකු සහ මූල්ය ආයතන රැසක් ඉදිකිරීම් ණය පහසුකම් සපයයි. මෙම ආයතන මගින් විවිධ පොලී අනුපාත සහ විශේෂාංග සහිත ණය නිෂ්පාදන පිරිනමනු ලැබේ. ඔබේ අවශ්යතාවලට ගැලපෙන හොඳම විකල්පය තෝරා ගැනීමට මෙම තොරතුරු ඔබට උපකාරී වනු ඇත.
ප්රධාන බැංකු සහ ඒවායේ ඉදිකිරීම් ණය නිෂ්පාදන
| බැංකුව / ආයතනය | ණය වර්ගය | පොලී අනුපාතය (අනුවර්තී) |
|---|---|---|
| Bank of Ceylon (BOC) | Housing Loan | 10% - 12% |
| DFCC Bank | Home Loan | 11.5% - 14% |
| Seylan Bank | Home Loan | 11.0% - 13.5% |
| Sampath Bank | Sevana Housing | 10.5% - 13% |
| Pan Asia Bank | Nivasa Home | 11% - 14% |
| People's Bank | Jayaniwasa | 10.75% - 12.5% |
| Standard Chartered Bank (SCB) | Mortgage Loan | AWPR + 1.5% (AWPR~12%) |
| Amãna Bank | Home Finance | 9.5% - 12% |
| LB Finance | Mortgage Loans | 12% - 15% |
| State Mortgage & Investment Bank (SMIB) | Construction Loan | 10.5% - 13% |
ඉහත සඳහන් පොලී අනුපාත වෙළඳපල තත්ත්වයන් අනුව වෙනස් විය හැකි බව සලකන්න. ණය අයදුම් කිරීමට පෙර අදාළ බැංකුවෙන් හෝ ආයතනයෙන් නවතම තොරතුරු ලබා ගැනීම වැදගත් වේ.
විවිධ බැංකු වල ඉදිකිරීම් ණය: පොලී අනුපාත සහ විශේෂාංග
| බැංකුව | පොලී අනුපාතය (අනුවර්තී) | ප්රොසෙසින් ගාස්තු | විශේෂාංග |
|---|---|---|---|
| BOC | 10% - 12% | 0.5% - 1% | හොඳම වෙළඳපල පොලී අනුපාතය |
| DFCC Bank | 11.5% - 14% | 0.75% | BOQ ඇස්තමේන්තුවෙන් 90% දක්වා |
| Seylan Bank | 11.0% - 13.5% | 1% | නම්යශීලී ගෙවීමේ සැලසුම් |
| Sampath Bank | 10.5% - 13% | 0.5% | මාස 30ක සහන කාලයක් |
| Pan Asia Bank | 11% - 14% | 0.75% - 1% | පහසු අයදුම් කිරීමේ ක්රියාවලිය |
| Peoples Bank | 10.75% - 12.5% | 0.5% | Jayaniwasa ණය නිෂ්පාදනය |
| SCB | AWPR + 1.5% | LKR 100,000 | AWPR පාදක වූ පොලී අනුපාතය |
| Amãna Bank | 9.5% - 12% | N/A | ඉස්ලාමීය මූල්යකරණය |
| LB Finance | 12% - 15% | 1% | ක්ෂණික අනුමැතිය |
| SMIB | 10.5% - 13% | 0.75% - 1% | Chartered Engineer/Surveyor වාර්තා මත BOQ |
ඉදිකිරීම් ණයක් සඳහා සුදුසුකම් සහ අවශ්ය ලියකියවිලි
ඉදිකිරීම් ණයක් සඳහා අයදුම් කිරීමට පෙර, ඔබ බැංකුවේ සුදුසුකම් නිර්ණායක සපුරාලන බවට සහ අවශ්ය සියලුම ලියකියවිලි සූදානම් කර ඇති බවට සහතික විය යුතුය. සාමාන්යයෙන්, වයස අවුරුදු 18-65 අතර ඕනෑම ශ්රී ලාංකික පුරවැසියෙකුට අයදුම් කළ හැකිය.
සාමාන්ය සුදුසුකම්
- වයස: සාමාන්යයෙන් අවුරුදු 18 - 65 අතර විය යුතුය.
- ස්ථාවර ආදායමක් තිබිය යුතුය.
- CRIB වාර්තාව පිරිසිදු විය යුතුය. එනම්, ඔබට වෙනත් ණය සම්බන්ධයෙන් පෙරනිමි (defaults) නොතිබිය යුතුය.
අවශ්ය මූලික ලියකියවිලි
- ජාතික හැඳුනුම්පත (NIC) හෝ විදේශ ගමන් බලපත්රය (Passport)
- උප්පැන්න සහතිකය
- පසුගිය මාස 6ක බැංකු ප්රකාශන (Bank Statements)
- ආදායම් මාර්ගය සනාථ කරන ලියකියවිලි (සේවා යෝජක ලිපිය, වැටුප් පත්රිකා, බදු වාර්තා)
- ඉදිකිරීමට අපේක්ෂිත නිවසේ හෝ ගොඩනැගිල්ලේ අනුමත ගොඩනැගිලි සැලැස්ම (Building Plan)
- සර්වේ ප්ලෑන් (Survey Plan)
- දේපල හිමිකම් ඔප්පුව (Title Deed)
- ක්වොන්ටිටි සර්වේයර් (Quantity Surveyor) හෝ චාටර්ඩ් ඉංජිනේරුවෙකු විසින් සකස් කරන ලද Bill of Quantities (BOQ) වාර්තාව.
- පළාත් පාලන ආයතනයෙන් ලබාගත් ඉදිකිරීම් අවසර පත්රය (COC - Certificate of Conformity)
ඉදිකිරීම් ණය අයදුම් කිරීමේ ක්රියාවලිය සහ අරමුදල් නිකුත් කිරීම
ඉදිකිරීම් ණය අයදුම් කිරීමේ ක්රියාවලිය සාමාන්යයෙන් අදියර කිහිපයකින් සමන්විත වේ. ණය අනුමත කිරීමෙන් පසු අරමුදල් නිකුත් කිරීම සිදු වන්නේ ඉදිකිරීම් ප්රගතිය අනුවය.
- මූලික අයදුම්පත සහ ලියකියවිලි ඉදිරිපත් කිරීම: ඉහත සඳහන් කළ සියලුම ලියකියවිලි සමඟ බැංකුවට ණය අයදුම්පත ඉදිරිපත් කරන්න. විශේෂයෙන්, BOQ වාර්තාව ඉතා නිවැරදිව හා පිළිගත් ක්වොන්ටිටි සර්වේයර් (Quantity Surveyor) හෝ චාටර්ඩ් ඉංජිනේරුවෙකු විසින් සකස් කර තිබිය යුතුය.
- බැංකුවේ තක්සේරුව සහ නීතිමය පරීක්ෂාව: බැංකුව විසින් ඔබේ දේපල තක්සේරු කිරීමක් (valuation) සිදු කරන අතර, දේපල ඔප්පු සහ අනෙකුත් නීතිමය ලියකියවිලි නීතිමය වශයෙන් පරීක්ෂා කරනු ලැබේ.
- ණය අනුමැතිය සහ Letter of Offer: ඔබේ අයදුම්පත අනුමත වූ පසු, බැංකුව විසින් Letter of Offer එකක් නිකුත් කරනු ඇත. මෙහි ණය මුදල, පොලී අනුපාතය, ගෙවීමේ කාලය සහ අනෙකුත් කොන්දේසි සඳහන් වේ.
- මූලික ඇප (Primary Mortgage) ලියාපදිංචි කිරීම: ණය මුදල නිකුත් කිරීමට පෙර, බැංකුව විසින් ඔබගේ දේපල මත ප්රාථමික ඇපයක් ලියාපදිංචි කරනු ඇත.
- අරමුදල් නිකුත් කිරීම (Staged Disbursements): මෙය ඉදිකිරීම් ණයක ඇති ප්රධානතම වෙනසයි. ඉදිකිරීම් කටයුතු නිශ්චිත අදියර කරා ළඟා වූ විට, බැංකුවේ නිලධාරීන් විසින් එම ප්රගතිය පරීක්ෂා කිරීමෙන් පසු ණය මුදල කොටස් වශයෙන් නිකුත් කරනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස, අත්තිවාරම දැමූ පසු එක් කොටසක්, බිත්ති ඉදිකළ පසු තවත් කොටසක් ආදී වශයෙන්.
ඉදිකිරීම් ණයක වාසි, අවාසි සහ නව ප්රවණතා
ඕනෑම මූල්ය පහසුකමක් මෙන්, ඉදිකිරීම් ණයවලටද තමන්ගේම වාසි සහ අවාසි ඇත. ඒවා අවබෝධ කර ගැනීමෙන් ඔබට වඩා හොඳ තීරණයක් ගත හැකිය.
වාසි
- මූල්ය ආරක්ෂාව: ඔබේ ඉදිකිරීම් ව්යාපෘතිය සඳහා ස්ථාවර මූල්ය ප්රවාහයක් සහතික කරයි.
- බදු සහන: ඇතැම් ණය සඳහා බදු අඩු කිරීමේ හැකියාව (tax deductibility) තිබිය හැකිය.
- අවශ්යතාවයට අනුව මුදල්: ඉදිකිරීම් ප්රගතිය අනුව මුදල් නිකුත් කිරීම නිසා මුදල් කළමනාකරණය පහසු වේ.
අවාසි
- සංකීර්ණ ක්රියාවලිය: සාමාන්ය නිවාස ණයකට වඩා ලියකියවිලි සහ අනුමැති ක්රියාවලිය සංකීර්ණ විය හැක.
- කාලය ගතවීම: අයදුම්පත සැකසීමට සහ අරමුදල් නිකුත් කිරීමට සැලකිය යුතු කාලයක් ගත විය හැකිය.
- අමතර ගාස්තු: නීතිමය, තක්සේරු (valuation) සහ ප්රොසෙසින් ගාස්තු වැනි අමතර ගාස්තු දැරීමට සිදු වේ.
- නම්යශීලී බව අඩු වීම: ඉදිකිරීම් සැලසුම් වල වෙනස්කම් සිදු කිරීමේදී බැංකුවෙන් අනුමැතිය ලබා ගැනීමට සිදු විය හැකිය.
නව ප්රවණතා සහ රෙගුලාසි
- CBSL නියෝග: මහ බැංකුවේ Order No.3/2020 වැනි නියෝග මගින් AWPR (Average Weighted Prime Lending Rate) පාදක කරගත් පොලී අනුපාත සහ ඇතැම් විට පොලී සීමා (interest cap) පැනවිය හැක.
- Housing Guarantee Scheme: රජයේ නිවාස ඇපකර යෝජනා ක්රම මගින් අඩු මූලික ගෙවීම් (lower down payment) සහිත ණය ලබා ගැනීමට අවස්ථා සලසා ඇත.
- විචල්ය පොලී අනුපාත ණය (Variable-rate loan): ස්ථාවර පොලී අනුපාත වෙනුවට වෙළඳපල වෙනස්වීම් අනුව වෙනස් වන විචල්ය පොලී අනුපාත ණය ජනප්රිය වෙමින් පවතී.
- ඉස්ලාමීය මූල්යකරණය (Islamic financing): පොලී රහිත ඉදිකිරීම් ණය විකල්පයන් (Amãna Bank වැනි) ද ලබා ගත හැකිය.
සාර්ථක ඉදිකිරීම් ණයක් සඳහා වැදගත් උපදෙස්
ඉදිකිරීම් ණයක් ලබා ගැනීමේ ක්රියාවලිය සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා ඔබ සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු කිහිපයක් මෙහි දැක්වේ.
- නිවැරදි BOQ: ඔබේ Bill of Quantities (BOQ) වාර්තාව නිවැරදිව හා විස්තරාත්මකව සකස් කර ගැනීම අත්යවශ්ය වේ. මෙය පිළිගත් ක්වොන්ටිටි සර්වේයර් (Quantity Surveyor) හෝ චාටර්ඩ් ඉංජිනේරුවෙකු මගින් සිදු කරන්න.
- AWPR පාදක ණය: AWPR-based loan එකක් තෝරාගැනීමේදී, වෙළඳපල පොලී අනුපාතවල වෙනස්වීම් ඔබේ ණය වාරිකයට බලපාන ආකාරය පිළිබඳව අවබෝධයෙන් සිටින්න.
- අධික පොලී අනුපාත වළක්වා ගන්න: විවිධ බැංකු වල පොලී අනුපාත සංසන්දනය කර, ඔබට වඩාත්ම වාසිදායක වන අඩුම පොලී අනුපාතය තෝරා ගැනීමට උත්සාහ කරන්න.
- කල් ඇතිව ගෙවීමේ දඬුවම්: ණය මුදල කල් ඇතිව ගෙවීම (early settlement) සඳහා දඬුවම් (penalty) තිබේද යන්න විමසා බලන්න.
- Mortgage insurance (Decreasing Term Assurance): ඔබේ ණය මුදල සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා Mortgage insurance (Decreasing Term Assurance) ලබා ගැනීම පිළිබඳව සලකා බලන්න. මෙය අනපේක්ෂිත සිදුවීමකදී ඔබේ පවුලට ආරක්ෂාවක් සපයයි.
- අතිරේක ඇප: සමහර අවස්ථාවලදී, බැංකු විසින් අතිරේක ඇප (additional collaterals) ලෙස Fixed Deposit (FD) හෝ වෙනත් තැන්පතු ඉල්ලා සිටිය හැකිය. මේ පිළිබඳව දැනුවත් වන්න.
- ඒකාබද්ධ අයදුම්කරුවන් (Joint borrowers): ණය ලබා ගැනීමේ හැකියාව වැඩි දියුණු කර ගැනීමට සහ ආදායම් අවශ්යතා සපුරා ගැනීමට, ඔබේ සහකරු/සහකාරිය හෝ දෙමාපියන් සමඟ ඒකාබද්ධව ණය සඳහා අයදුම් කිරීම සලකා බලන්න.
ඉදිකිරීම් ණය (Construction Loan Sri Lanka) යනු ඔබේ සිහින නිවස ඉදිකිරීම සඳහා අත්යවශ්ය මූල්ය මෙවලමකි. නිවැරදි සැලසුම් කිරීම, අවශ්ය ලියකියවිලි සකස් කිරීම සහ බැංකු ප්රතිපත්ති පිළිබඳව මනා අවබෝධයක් ලබා ගැනීම තුළින් ඔබට මෙම ක්රියාවලිය සාර්ථකව නිම කිරීමට හැකි වනු ඇත. ඔබේ මූල්ය අවශ්යතා සහ ඉදිකිරීම් සැලසුම් වලට ගැලපෙන හොඳම ණය විකල්පය තෝරා ගැනීමට සෑම විටම බැංකු උපදේශකයෙකුගෙන් වැඩිදුර තොරතුරු ලබා ගන්න.