වර්තමාන ඩිජිටල් යුගයේදී, ගෙවීම් ක්රමවේදයන් ද වේගයෙන් පරිණාමය වෙමින් පවතී. ශ්රී ලංකාව තුළ ද මුදල් භාවිතයෙන් තොරව ගනුදෙනු කිරීමේ ප්රවණතාව ඉහළ යමින් පවතින අතර, QR කේත ගෙවීම් ඒ සඳහා ප්රධාන මෙවලමක් බවට පත්ව ඇත. මෙය පාරිභෝගිකයන්ට සහ ව්යාපාරිකයන්ට විශාල පහසුවක් සලසයි.
ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ මූලිකත්වයෙන් දියත් කරන ලද "LankaQR" යනු මේ සඳහා වන ජාතික QR කේත ප්රමිතියයි. ඕනෑම බැංකුවක හෝ මූල්ය ආයතනයක ජංගම දුරකථන යෙදුමක් (Mobile App) භාවිත කරමින්, ඕනෑම LankaQR QR කේතයක් පරිලෝකනය (Scan) කර ගෙවීම් සිදු කළ හැකි වීම මෙහි ඇති ප්රධාන වාසියයි.
LankaQR යනු කුමක්ද?
LankaQR යනු ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් දියත් කරන ලද ජාතික QR කේත ප්රමිතියකි. මෙය LankaClear (Pvt) Ltd ආයතනය විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලබයි. 2018 වසරේ දෙසැම්බර් මාසයේදී නියමු ව්යාපෘතියක් ලෙස ආරම්භ වූ අතර, 2019 නොවැම්බර් මාසයේදී ජාතික මට්ටමින් දියත් කරන ලදී.
මෙම පද්ධතිය මගින් කුඩා හා මධ්ය පරිමාණ ව්යාපාර (SME) ඇතුළු ඕනෑම ව්යාපාරිකයෙකුට ඉතා පහසුවෙන් ඩිජිටල් ගෙවීම් භාරගැනීමේ අවස්ථාව සලසා ඇත. සාම්ප්රදායික POS යන්ත්ර සඳහා විශාල වියදමක් දැරීමට සිදුවන අතර, QR කේත ගෙවීම් සඳහා අවම හෝ කිසිදු අමතර වියදමක් නොමැත. එසේම, LankaQR ගනුදෙනු සඳහා අය කරන MDR (Merchant Discount Rate) ගාස්තුව 0.5% ක් වන අතර එය ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ උපදෙස් මත 2020 වසරේදී අඩු කරන ලදී.
LankaQR සහාය දක්වන ආයතන
LankaQR පද්ධතිය මේ වන විට ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛ පෙළේ බැංකු සහ මූල්ය ආයතන රැසක් මෙන්ම ජංගම දුරකථන සේවා සපයන සමාගම් ද ක්රියාත්මක කර ඇත. මේවායින් ඕනෑම ආයතනයක ගිණුමක් හෝ සේවාවක් හරහා ඔබට LankaQR ගෙවීම් සිදු කිරීමට හෝ භාරගැනීමට හැකියාව ඇත.
| බැංකු / මූල්ය ආයතන |
|---|
| Bank of Ceylon |
| Cargills Bank Limited |
| Commercial Bank of Ceylon PLC |
| DFCC Bank PLC |
| Hatton National Bank PLC |
| National Development Bank PLC |
| National Savings Bank |
| Nations Trust Bank PLC |
| Peoples Bank |
| Sampath Bank PLC |
| SANASA Development Bank PLC |
| LB Finance PLC |
| LOLC Finance PLC |
| Peoples Leasing & Finance PLC |
| Dialog Axiata PLC |
| Mobitel (Pvt) Ltd |
QR කේත ගෙවීම් භාරගන්නේ කෙසේද? (ව්යාපාරිකයන් සඳහා)
ව්යාපාරිකයෙකු ලෙස ඔබට QR කේත ගෙවීම් භාරගැනීම සඳහා සරල පියවර කිහිපයක් අනුගමනය කළ හැකිය. මේ සඳහා අවශ්ය ප්රධාන දේ වන්නේ ලියාපදිංචි බැංකු ගිණුමක් සහ TIN (Taxpayer Identification Number) අංකයකි. සමහර බැංකු TIN අංකයක් නොමැතිව ද ගිණුම් විවෘත කිරීමට අවස්ථාව සලසා ඇත.
ඔබේ ව්යාපාරයට QR කේතයක් ලබා ගැනීමට ප්රධාන ක්රම තුනක් ඇත:
- බැංකු/මූල්ය ආයතන යෙදුම්: BOC SmartPay, DFCC Pay, FriMi වැනි LankaQR සහාය දක්වන ජංගම බැංකු යෙදුම් හරහා ඔබට ඔබේ ව්යාපාරය සඳහා QR කේතයක් නිර්මාණය කරගත හැකිය.
- ජංගම POS යන්ත්ර: සමහර මූල්ය ආයතන විසින් ජංගම POS යන්ත්ර ලබා දෙන අතර, ඒවායේ QR කේත ගෙවීම් පහසුකම ද ඇතුළත් වේ.
- SMS මගින්: සමහර සේවා සපයන්නන් කෙටි පණිවිඩ (SMS) හරහා QR කේතය ලබා ගැනීමට අවස්ථාව සලසා ඇත.
QR කේත ගෙවීම් කරන්නේ කෙසේද? (පාරිභෝගිකයන් සඳහා)
QR කේත ගෙවීම් සිදු කිරීම පාරිභෝගිකයන්ට ඉතා සරල ක්රියාවලියකි. ඔබට අවශ්ය වන්නේ ඔබේ ජංගම දුරකථනය සහ LankaQR සහාය දක්වන බැංකු හෝ මූල්ය යෙදුමක් පමණි. උදාහරණයක් ලෙස, BOC SmartPay, DFCC Pay, FriMi වැනි යෙදුම් මේ සඳහා භාවිත කළ හැකිය.
පහත පියවර අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබට QR කේත ගෙවීමක් සිදු කළ හැකිය:
- ඔබේ බැංකු යෙදුම විවෘත කරන්න.
- 'Scan QR' හෝ 'QR Pay' විකල්පය තෝරන්න.
- ව්යාපාරිකයාගේ QR කේතය ඔබේ දුරකථනයේ කැමරාවෙන් Scan කරන්න.
- ගෙවීමට අවශ්ය මුදල ඇතුළත් කරන්න (සමහර විට මුදල ස්වයංක්රීයව දිස් වේ).
- ගනුදෙනුව තහවුරු කරන්න.
QR කේත ගෙවීම් වල වාසි සහ අවාසි
QR කේත ගෙවීම් ක්රමය ශ්රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ගනුදෙනු ප්රවර්ධනය කිරීමට විශාල දායකත්වයක් සපයයි. එහි ප්රධාන වාසිය වන්නේ ඉතා අඩු පිරිවැයක් යටතේ (MDR 0.5% ක්) ගෙවීම් භාරගත හැකි වීමයි. මෙය විශේෂයෙන්ම කුඩා හා මධ්ය පරිමාණ ව්යාපාර සඳහා ඉතා වැදගත් වේ. ඊට අමතරව, වේගවත් බව, පහසුව, සහ ආරක්ෂාව ද මෙහි ප්රධාන වාසි වේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙම ක්රමයේ ඇති අභියෝග කිහිපයක් ද පවතී. ඒවා නම්, පාරිභෝගිකයන් සහ ව්යාපාරිකයන් අතර තවමත් පවතින දැනුවත්භාවයේ ඌනතාවය සහ විශේෂයෙන් ග්රාමීය ප්රදේශවල 2G/3G ජාල ආවරණය වැනි අන්තර්ජාල ප්රවේශයේ ගැටළු ය. මෙම අභියෝග ජය ගැනීමෙන් QR කේත ගෙවීම් වඩාත් පුළුල් කළ හැකිය.
ශ්රී ලංකාවේ QR කේත ගෙවීම් වල අනාගතය
ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව 2025 වන විට මුදල් රහිත සමාජයක් (Cashless Society) නිර්මාණය කිරීමේ දැක්මක් ඇතිව කටයුතු කරයි. QR කේත ගෙවීම් මේ සඳහා ප්රධාන රුකුලක් වනු ඇත. 2024 වසරේදී ඉන්දියාවේ UPI (Unified Payments Interface) සහ PhonePe වැනි ගෙවීම් පද්ධති LankaQR සමග සම්බන්ධ වීමට නියමිත අතර, මෙය ජාත්යන්තර ගනුදෙනු සඳහා ද විශාල පහසුවක් වනු ඇත.
2025 වන විට Hatton National Bank (HNB) විසින් ඉතා කුඩා ගනුදෙනු සඳහා (උදා: LKR 100 ට අඩු) MDR ගාස්තු අය නොකිරීමට තීරණය කර ඇති බව වාර්තා වේ. මෙය ක්ෂුද්ර ගනුදෙනු සඳහා QR කේත භාවිතය තවදුරටත් දිරිමත් කරනු ඇත. මෙම ප්රවණතා සමග, ශ්රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ගෙවීම් ක්ෂේත්රය වඩාත් ශක්තිමත් වනු ඇත.
LankaQR පද්ධතිය ශ්රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ගෙවීම් විප්ලවයේ කේන්ද්රස්ථානයයි. එය ව්යාපාරිකයන්ට සහ පාරිභෝගිකයන්ට විශාල පහසුවක්, ආරක්ෂාවක් සහ කාර්යක්ෂමතාවයක් සපයයි. මෙම මාර්ගෝපදේශය ඔබට QR කේත ගෙවීම් පිළිබඳ මනා අවබෝධයක් ලබා දුන් අතර, ඒවා දෛනික ජීවිතයට සහ ව්යාපාරයට ඒකාබ්රහ්ම කර ගැනීමට දිරිගැන්වූ බව විශ්වාස කරමු.
ඩිජිටල් ගෙවීම් භාවිතයට යොමුවීමෙන්, ශ්රී ලංකාවට වඩාත් දියුණු සහ මුදල් රහිත ආර්ථිකයක් කරා ගමන් කළ හැකිය.