ශ්රී ලංකා රජයේ සුරැකුම්පත් (Government Securities Sri Lanka) යනු රජය විසින් අරමුදල් රැස් කර ගැනීම සඳහා නිකුත් කරනු ලබන මූල්ය උපකරණ වේ. මේවා ආයෝජකයින්ට ආරක්ෂිත සහ ස්ථාවර ආදායම් මාර්ගයක් සපයන අතර, දේශීය මූල්ය වෙළඳපොළේ වැදගත් කොටසක් නිරූපණය කරයි. ඔබේ ආයෝජන කළඹ විවිධාංගීකරණය කිරීමට හෝ අවදානම අවම කරමින් ස්ථාවර ආදායමක් ලබා ගැනීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ නම්, රජයේ සුරැකුම්පත් ඔබට කදිම විකල්පයකි.
රජයේ සුරැකුම්පත්: මේවා මොනවාද?
ශ්රී ලංකාවේ රජයේ සුරැකුම්පත් ප්රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැක: Treasury Bills සහ Treasury Bonds.
Treasury Bills: මේවා කෙටි කාලීන ආයෝජන වන අතර, දින 91, 182, හෝ 364 ක වරද කාලයන් සඳහා නිකුත් කරනු ලැබේ. මේවා වට්ටමක් යටතේ නිකුත් කරන අතර, වරද කාලය අවසානයේ නාමික වටිනාකම ආයෝජකයාට ලැබේ. කෙටි කාලීන මුදල් අවශ්යතා සඳහා රජය මෙමගින් අරමුදල් රැස්කර ගනී.
Treasury Bonds: මේවා දීර්ඝ කාලීන ආයෝජන වන අතර, වසර 2 සිට 30 දක්වා කාල සීමාවන් සඳහා නිකුත් කෙරේ. Treasury Bonds සඳහා ස්ථාවර හෝ පාවෙන පොලී අනුපාතයක් (interest rate) ගෙවනු ලබන අතර, පොලී ගෙවීම් සාමාන්යයෙන් වසරකට දෙවරක් සිදු කෙරේ. මෙම සුරැකුම්පත් ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ (CBSL) පොදු ණය දෙපාර්තමේන්තුව (Public Debt Department) විසින් වෙන්දේසි (Auction) මගින් නිකුත් කරනු ලැබේ. බැංකු සහ අනෙකුත් මූල්ය ආයතන වලට collateral ලෙසද මේවා භාවිතා කළ හැක.
රජයේ සුරැකුම්පත් මිලදී ගත හැක්කේ කොහෙන්ද?
රජයේ සුරැකුම්පත් මිලදී ගැනීම සඳහා ඔබට විවිධ ආයතන හරහා කටයුතු කළ හැක. මේවාට වාණිජ බැංකු, රාජ්ය බැංකු සහ ප්රාථමික අලෙවිකරුවන් (Primary Dealers) ඇතුළත් වේ.
- වාණිජ බැංකු: Bank of Ceylon, Commercial Bank of Ceylon PLC, Peoples Bank, Hatton National Bank PLC, Sampath Bank PLC, National Development Bank PLC වැනි ප්රධාන වාණිජ බැංකු හරහා ඔබට රජයේ සුරැකුම්පත් මිලදී ගත හැක.
- රාජ්ය බැංකු: National Savings Bank, State Mortgage & Investment Bank, Housing Development Finance Corporation Bank (HDFC), Pradeshiya Sanwardhana Bank, Sanasa Development Bank PLC, Sri Lanka Savings Bank Ltd වැනි රාජ්ය අංශයේ බැංකුද මෙම සේවාව සපයයි.
- ප්රාථමික අලෙවිකරුවන් (Primary Dealers): Pan Asia Banking Corporation PLC, Axis Capital Ltd, Ceylon Merchant Bank Ltd, First Capital Treasuries Ltd, Perpetual Treasuries Ltd, Capital Alliance Ltd, Nations Trust Bank PLC, Seylan Bank PLC වැනි CBSL විසින් බලපත්ර ලබා දී ඇති ආයතන හරහාද ඔබට සෘජුවම ආයෝජනය කළ හැක.
සුදුසුකම් සහ ආයෝජනය කරන ආකාරය
පුද්ගලයන්ට, ආයතනවලට, සහ විදේශීය ආයෝජකයින්ට (Inward Investment Account හරහා) රජයේ සුරැකුම්පත් වල ආයෝජනය කළ හැක. අවම ආයෝජන මුදල් Treasury Bills සඳහා LKR 10,000 ක් වන අතර, Treasury Bonds සඳහා LKR 1,000,000 කි.
ආයෝජනය සඳහා අවශ්ය වන ප්රධාන ලියකියවිලි අතරට: ජාතික හැඳුනුම්පත (NIC) හෝ විදේශ ගමන් බලපත්රය (Passport), ලිපිනය තහවුරු කරන ලියකියවිලි, බැංකු ප්රකාශන (Bank Statements) සහ Customer Agreement for Government Securities (CAGS) ගිවිසුම ඇතුළත් වේ. ආයතනයක් නම්, Board Resolution ද අවශ්ය වේ.
ආයෝජනය කිරීම සඳහා, ඔබට අදාළ බැංකුවෙන් හෝ ප්රාථමික අලෙවිකරුගෙන් T-Bill/T-Bond Application Form සහ CAGS ලබාගෙන නිසි පරිදි සම්පූර්ණ කළ යුතුය. පවතින Current/Savings A/C එකක් හරහා හෝ නව ගිණුමක් විවෘත කිරීමෙන් ඔබට වෙන්දේසි (Auction) සඳහා මුදල් යෙදවිය හැක. වෙන්දේසි සඳහා අයදුම්පත් භාරගන්නා අවසන් වේලාවන් පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වේ (උදා: Bank of Ceylon හි T-Bills සඳහා පෙ.ව. 12.00, Bonds සඳහා පෙ.ව. 10.30).
පොලී අනුපාත සහ ප්රතිලාභ
රජයේ සුරැකුම්පත් වල පොලී අනුපාත වෙන්දේසි ක්රියාවලිය (Auction) හරහා තීරණය වන අතර, වෙළඳපොළ තත්ත්වයන්ට අනුව වෙනස් වේ. පහත දැක්වෙන්නේ දත්ත වලට අනුව ආසන්න පොලී අනුපාත පිළිබඳ දළ විශ්ලේෂණයකි:
| ආයෝජන මාර්ගය | T-Bill (දින 91/182/364) | T-Bond (අවුරුදු 2-30) | ප්රතිලාභ | අමතර තොරතුරු |
|---|---|---|---|---|
| CBSL (Auction) | වෙන්දේසි මත පදනම් වේ | වෙන්දේසි මත පදනම් වේ | ඉහළ ප්රතිලාභ | Secondary market liquidity |
| BOC | 7.55-7.62% / 7.78-7.91% / 7.94-8.04% | 9.41-9.46% (2029A), 10.00-10.67% (2033A, 2034A) | ස්ථාවර ආදායම | වෙන්දේසි / ද්විතියික වෙළඳපොළ |
| විදේශීය භාණ්ඩාගාර (FDI) | 7.70-8.00% / 8.00-8.20% / 8.35-8.70% | 9.75-10.30% (අවුරුදු 2-4), 10.80-11.50% (අවුරුදු 5-10) | ඉහළ ප්රතිලාභ | Repo/Reverse Repo පහසුකම් |
මෙම පොලී අනුපාත වෙළඳපොළ තත්ත්වයන්ට අනුව වෙනස් විය හැකි බව සලකන්න. ආයෝජකයින්ට ද්විතියික වෙළඳපොලේ (Secondary market) ඔවුන්ගේ සුරැකුම්පත් විකිණීමටද හැකියාව ඇති අතර, එමගින් liquidity සහතික කෙරේ. එසේම, Repo/Reverse Repo ගනුදෙනු හරහා මුදල් අවශ්යතා සඳහා short-term ණය ලබා ගැනීමටද හැකියාව ඇත.
වාසි, අවදානම් සහ කළමනාකරණය
රජයේ සුරැකුම්පත් වල ආයෝජනය කිරීමෙන් විවිධ වාසි අත්කර ගත හැක. මේවා default-risk free ආයෝජන ලෙස සැලකේ, එනම් රජය විසින් පොරොන්දු වූ ගෙවීම් පැහැර හැරීමේ අවදානම අවම වේ. තවද, මේවායේ Secondary market liquidity ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර, අවශ්යතාවය අනුව පහසුවෙන් මුදල් බවට පත් කර ගත හැක. මෙම සුරැකුම්පත් Yield curve benchmark එකක් ලෙසද ක්රියා කරයි.
කෙසේ වෙතත්, යම් අවදානම් ද පවතී. උද්ධමනය (Inflation) ඉහළ යන විට, සුරැකුම්පත් වලින් ලැබෙන සැබෑ ප්රතිලාභය අඩු විය හැක (Inflation link). තවද, බැංකු වලට අදාළව SRR (Statutory Reserve Requirement) 2% වැනි රෙගුලාසි ආයෝජන තීරණ වලට බලපෑම් කළ හැක. ආයෝජනය කිරීමට පෙර පවතින OPR (Overnight Policy Rate) 7.75%, Bank Rate 10% වැනි වෙළඳපොළ දර්ශක පිළිබඳව අවබෝධයක් තිබීම වැදගත්ය. 2025 දී කල් පිරෙන 20-වසරක Treasury Bills සහ Bonds Auction (T-Bill Auction LKR 78,500M; Bonds Auction LKR 65,000M) වැනි වෙළඳපොළ තොරතුරු පිළිබඳවද අවධානයෙන් සිටින්න.
ඔබගේ රජයේ සුරැකුම්පත් ආයෝජන කළමනාකරණය කිරීම සඳහා LankaSecureNet වැනි ඩිජිටල් වේදිකා භාවිතා කළ හැක. මේවා e-Statements ලබා ගැනීමට සහ ඔබේ ආයෝජන තත්ත්වය නිරන්තරයෙන් නිරීක්ෂණය කිරීමට පහසුකම් සපයයි. තවද, Collateral සහ Repo/Reverse Repo පහසුකම් නිසි පරිදි භාවිතා කිරීම මගින් ඔබේ ආයෝජන වලින් උපරිම ප්රයෝජන ගත හැක. Bitaguan (බිට් බිට් ගන්) වැනි ක්රමවේදයන් හරහාද ඔබට ආරක්ෂිතව කටයුතු කළ හැක.
ආයෝජන උපායමාර්ග සහ වැදගත් උපදෙස්
රජයේ සුරැකුම්පත් වල ආයෝජනය කිරීමේදී විවිධ උපායමාර්ග අනුගමනය කළ හැක. Bond Laddering Strategy යනු විවිධ වරද කාලයන් සහිත Bonds වල ආයෝජනය කිරීමෙන් පොලී අවදානම අවම කර ගැනීමයි. Repo/Reverse Repo පහසුකම් ප්රයෝජනයට ගැනීමෙන් කෙටි කාලීන මුදල් අවශ්යතා සපුරා ගත හැක. උද්ධමනයට එරෙහිව ආරක්ෂා වීම සඳහා (Inflation hedging) උද්ධමනයට සම්බන්ධ වූ සුරැකුම්පත් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ හැක.
සාර්ථක ආයෝජනයක් සඳහා වැදගත් උපදෙස් කිහිපයක් මෙන්න:
- කාලෝචිත අයදුම්පත්ර ඉදිරිපත් කිරීම: වෙන්දේසි සඳහා අයදුම්පත් Early submission කිරීමෙන් අවසන් මොහොතේ ඇතිවිය හැකි ගැටලු මඟහරවා ගත හැක.
- ද්විතියික වෙළඳපොළ පිළිබඳ අවබෝධය: Secondary market liquidity පිළිබඳව හොඳ අවබෝධයක් තබා ගැනීමෙන් අවශ්යතාවය අනුව සුරැකුම්පත් විකිණීමට හෝ මිලදී ගැනීමට හැකියාව ලැබේ.
- වෙන්දේසි රටාවන් නිරීක්ෂණය: CBSL විසින් පවත්වනු ලබන Auction රටාවන් සහ පොලී අනුපාත ප්රවණතා පිළිබඳව අවධානය යොමු කරන්න.
- බැංකු උපදෙස්: ඔබගේ බැංකුව විසින් ලබා දෙන Bank checklist සහ උපදෙස් නිසි පරිදි පිළිපදින්න.
රජයේ සුරැකුම්පත් ශ්රී ලංකාවේ ආයෝජකයින්ට ආරක්ෂිත සහ ස්ථාවර ආදායම් මාර්ගයක් සපයන වැදගත් ආයෝජන විකල්පයකි. නිසි අවබෝධයකින් සහ සැලසුමකින් යුතුව කටයුතු කිරීමෙන් ඔබට මෙමගින් උපරිම ප්රතිලාභ ලබා ගත හැක. වැඩි විස්තර සඳහා ඔබගේ බැංකුව හෝ බලයලත් ප්රාථමික අලෙවිකරුවකු සම්බන්ධ කර ගන්න.