ශ්රී ලංකාවේ මුල්ය ලෝකයේදී Credit Score යනු ඔබට අත්යවශ්ය මගපෙන්වීමකි. එය ඔබේ ණය ගෙවීමේ ඉතිහාසය සහ මුල්ය විනය පිළිබිඹු කරන ඩිජිටල් අගයකි. බැංකු, මුල්ය ආයතන සහ වෙනත් බලපත්රලාභී ආයතන ඔබට ණය හෝ වෙනත් මුල්ය පහසුකම් ලබාදීමට පෙර ඔබේ Credit Score එක පරීක්ෂා කරනු ලබයි.
හොඳ Credit Score එකක් තිබීමෙන් අඩු පොලී අනුපාත යටතේ ණය ලබාගැනීමට, ක්රෙඩිට් කාඩ්පත් වලට පහසුවෙන් අනුමැතිය ලබාගැනීමට සහ විවිධ මුල්ය පහසුකම් වලට සුදුසුකම් ලබාගැනීමට හැකිවේ. එබැවින් ඔබේ Credit Score එක ඉහළ මට්ටමක පවත්වා ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ.
Credit Score යනු කුමක්ද? එය වැදගත් වන්නේ ඇයි?
Credit Score යනු ඔබේ ණය ගෙවීමේ හැකියාව සහ විනය ඇගයීම සඳහා භාවිතා කරන සංඛ්යාත්මක අගයකි. ශ්රී ලංකාවේදී මෙය BISL Data & Analytics (Consumer Credit Bureau Lanka Ltd.) ආයතනය විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබයි. මෙම ලකුණු 300 සිට 850 දක්වා පරාසයක පවතී.
BISL මගින් ලබා දෙන Credit Score පරාසයන් පහත පරිදි වේ:
- 300-579: දුර්වල (Poor)
- 580-669: සාමාන්ය (Fair)
- 670-739: හොඳ (Good)
- 740-799: ඉතා හොඳ (Very Good)
- 800-850: විශිෂ්ට (Excellent)
ඔබේ Credit Score එක දැනගන්නේ කෙසේද?
ඔබේ Credit Score එක පරීක්ෂා කිරීම ඔබේ මුල්ය තත්ත්වය තේරුම් ගැනීමට අත්යවශ්ය පළමු පියවරයි. ඔබට BISL Credit Bureau මගින් ඔබේ ණය වාර්තාව (Credit Report) ලබාගත හැකිය. මෙය මාර්ගගතව (online), SMS/email මගින් හෝ පුද්ගලිකව BISL කාර්යාලයෙන් ලබාගත හැකිය. වාර්තාව ලබාගැනීමට දින 3-5ක් පමණ ගත විය හැකි අතර, ඒ සඳහා සාමාන්යයෙන් යම් මුදලක් අය කෙරේ.
ඔබේ Credit Report එක ලබාගැනීම සඳහා ජාතික හැඳුනුම්පත (NIC) හෝ විදේශ ගමන් බලපත්රය (Passport), ලිපිනය සනාථ කිරීම සඳහා විදුලි බිල්පතක් (statement) හෝ වෙනත් සුදුසු ලියවිල්ලක් සහ ආදායම් වාර්තා (income statements) වැනි ලේඛන අවශ්ය විය හැකිය. ඔබේ වාර්තාවේ යම් දෝෂයක් ඇත්නම්, එය නිවැරදි කරගැනීමට BISL වෙත දැනුම් දිය හැකිය.
හොඳ Credit Score එකක වාසි සහ එය බලපාන ආකාරය
හොඳ Credit Score එකක් තිබීමෙන් ඔබට බොහෝ මුල්ය වාසි ලබාගත හැකිය. බැංකු සහ මුල්ය ආයතන ඔබව විශ්වාසදායක ණය ගැණුම්කරුවෙකු ලෙස සලකන බැවින් අඩු පොලී අනුපාත යටතේ ණය ලබාගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස Commercial Bank, HNB, Sampath Bank, LOLC Finance වැනි ආයතන වලින් ඔබට වඩාත් වාසිදායක ණය කොන්දේසි ලබාගත හැක.
මීට අමතරව, විශාල ණය මුදල් ලබාගැනීමට, Flexi Pay, Step-Up EMI, Balance Transfer වැනි විශේෂ ණය පහසුකම් භාවිතා කිරීමට සහ නවතම මුල්ය නිෂ්පාදන සඳහා සුදුසුකම් ලබාගැනීමටද හොඳ Credit Score එකක් අත්යවශ්ය වේ. එය ඔබේ මුල්ය අනාගතය සඳහා ස්ථාවර පදනමක් ගොඩනගයි.
ඔබේ Credit Score එකට බලපාන සාධක
ඔබේ Credit Score එකට බලපාන ප්රධාන සාධක කිහිපයක් තිබේ. ඔබ නිතිපතා ණය වාරික (EMI) ගෙවන ආකාරය ඉතා වැදගත් වේ. නියමිත දිනට පෙර හෝ නියමිත දිනට හරියටම ගෙවීම් සිදු කිරීමෙන් ඔබේ ලකුණු ඉහළ යයි. ගෙවීම් පැහැර හැරීම හෝ ප්රමාද කිරීම ඔබේ Credit Score එකට අහිතකර ලෙස බලපායි.
ඔබ ලබාගෙන ඇති ණය ප්රමාණය, ණය සඳහා ලබාදී ඇති ඇපකර (collateral), නව ණය සඳහා ඔබ කරන විමසීම් (inquiries) ගණන සහ ඔබේ ණය ඉතිහාසයේ කාල සීමාවද Credit Score එකට බලපායි. විවිධ ආයතන වලින් එකවර ණය සඳහා විමසීම් කිරීමෙන්ද ඔබේ ලකුණු අඩු විය හැකිය.
Credit Score වැඩි දියුණු කරගැනීමට ප්රායෝගික උපදෙස්
ඔබේ Credit Score ඉහළ නැංවීමට ඔබට කළ හැකි ප්රායෝගික දේවල් කිහිපයක් තිබේ. පළමුව, ඔබේ සියලුම ණය වාරික (EMI) සහ ක්රෙඩිට් කාඩ්පත් ගෙවීම් නියමිත වේලාවට සිදු කිරීමට පුරුදු වන්න. Automatic Standing Order පහසුකම භාවිතා කිරීමෙන් හෝ Payment Reminders සකසා ගැනීමෙන් ඔබට මෙය පහසුවෙන් කළ හැකිය.
ඔබට එකවර විශාල ණය බරක් දැනෙනවා නම්, Balance Transfer පහසුකම භාවිතා කර ඔබේ ණය එක තැනකට ගෙන ඒම හෝ බැංකු කළමනාකරුවෙකු සමඟ සාකච්ඡා කර ගෙවීමේ සැලසුම් නැවත සකස් කරගැනීමට උත්සාහ කරන්න. Bank Statement Certification සහ IRT Request වැනි සේවාවන් ඔබේ ගෙවීමේ හැකියාව තහවුරු කිරීමට උපකාරී වේ.
ඊට අමතරව, අනවශ්ය ණය ගැනීම් වලින් වැලකීම සහ ඔබේ ණය භාවිතය සීමා කිරීමද වැදගත් වේ. ඔබේ Credit Score® වාර්තාව වරින් වර පරීක්ෂා කර එහි ඇති තොරතුරු නිවැරදිදැයි තහවුරු කරගන්න. යම් දෝෂයක් ඇත්නම් එය නිවැරදි කිරීමට වහාම ක්රියා කරන්න.
අනාගත ප්රවණතා සහ ඔබේ Credit Score
මුල්ය ක්ෂේත්රය ඩිජිටල්කරණය වෙමින් පවතින අතර, අනාගතයේදී ඔබේ Credit Score එක තවත් වැදගත් වනු ඇත. Digital KYC, E-Signature වැනි නව තාක්ෂණික ක්රම හරහා ණය ලබාගැනීමේ ක්රියාවලිය වඩාත් වේගවත් හා කාර්යක්ෂම වනු ඇත. Personal Loan AI Underwriting සහ Mobile App-Based Loan Processing වැනි නව ප්රවණතාද මේ වන විටත් ක්රියාත්මක වෙමින් පවතී.
මෙම නව ප්රවණතා යටතේ ඔබේ Credit Score එක ඔබගේ මුල්ය හැසිරීමේ ප්රධානම දර්ශකය වනු ඇත. එබැවින්, හොඳ Credit Score එකක් පවත්වා ගැනීම යනු අනාගතයේ මුල්ය පහසුකම් ලබාගැනීම සඳහා ඔබට ඇති හොඳම ආයෝජනයයි. සැමවිටම ඔබේ ණය වාරික නියමිත වේලාවට ගෙවන්න, ඔබේ මුල්ය වාර්තා නිවැරදිව පවත්වා ගන්න, සහ ඔබේ Credit Score® එක ඉහළ මට්ටමක පවත්වා ගන්න.